พลังงานแสงอาทิตย์มีบทบาทสำคัญมากขึ้นทั่วโลก รวมถึงในประเทศไทย โดยเปลี่ยนบทบาทประชาชนจากผู้บริโภค (Consumer) เป็นผู้ผลิตและผู้บริโภค (Prosumer) ที่สามารถผลิตและจำหน่ายไฟฟ้าส่วนเกินได้
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) เผยว่าปัจจัยขับเคลื่อนโซลาร์รูฟท็อปในไทยคือการตั้งอยู่ในเขตศูนย์สูตรที่ได้รับแสงอาทิตย์เข้มข้นตลอดปี และต้นทุนการผลิตลดลงอย่างรวดเร็วใน 5 ปีที่ผ่านมา การมีส่วนร่วมของภาคเอกชนและประชาชนในการผลิตไฟฟ้าช่วยเพิ่มแหล่งผลิต ทำให้กิจการพลังงานมีประสิทธิภาพ และประชาชนมีพลังงานใช้ในราคาเหมาะสม
หลายประเทศทั่วโลกมีมาตรการรองรับการขายไฟฟ้าคืนสู่ระบบ เริ่มจาก Feed-in Tariff (FiT) เพื่อจูงใจการลงทุนขนาดใหญ่ และพัฒนาสู่ Net Billing และ Net Metering เมื่อต้นทุนการผลิตลดลง มาเลเซียเป็นหนึ่งในประเทศที่ใช้ Net Energy Metering (NEM) ตั้งแต่ปี 2016 เพื่อเสริม FiT และโครงการพลังงานแสงอาทิตย์ขนาดใหญ่
ประเทศไทยกำลังมุ่งสู่ยุคพลังงาน 4.0 ด้วยมาตรการ Net Metering/Net Billing เพื่อความมั่นคงทางพลังงาน ดร. ศิริ จิระพงษ์พันธ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ได้ประกาศแนวคิดผลักดัน "โครงการโซลาร์ภาคประชาชน" เพื่อส่งเสริมการผลิตและจำหน่ายไฟฟ้าอย่างเสรี สร้างรายได้ให้ประชาชน ซึ่งสอดคล้องกับแผน PDP 2018 (2560-2579) ที่คาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2561 ถือเป็นข่าวดีส่งท้ายปีสำหรับวงการพลังงานแสงอาทิตย์
การมีระบบโซลาร์บนหลังคาอย่างแพร่หลายทั่วประเทศ พร้อมระบบสายส่งส่วนกลางที่พัฒนาและข้อมูลการผลิต/ใช้ไฟฟ้าที่รวมศูนย์ จะช่วยให้การจัดการพลังงานมีประสิทธิภาพ และลดภาระการสร้างโรงไฟฟ้าใหม่ในอนาคตได้อย่างมีนัยสำคัญ
